Τίτλοι ανά ημερομηνία

24-6-2006

ΟΜΙΛΙΑ - ΑΘ. ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΜΟΛΔΑΒΙΑ

«ΤΟ ΚΙΣΙΝΙΟΦ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821»

 

Στο Κισινιόφ ήταν από τα μέσα του 18ου αιώνα εγκατεστημένοι εκατοντάδες Ελλήνων και όπως ήταν φυσικό η Φιλική εταιρεία είχε μυήσει αρκετούς από αυτούς στα απελευθερωτικά σχέδιά της. Ήταν ως εκ τούτου λογικό να υπάρχουν αρκετά αρχεία Ελλήνων στο Κισινίοφ , πλην βεβαίως των εμπορικών , όπου περιέχονταν πολλά για την οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας , τα οποία δυστυχώς , ενεφανίσθησαν στην σύγχυση της περιόδου 1821 , μετά δηλαδή το κίνημα του Αλέξανδρου Υψηλάντη στη Μολδοβλαχία. Ο ιστορικός της Φιλικής εταιρείας Σακ. Γ. Σακελλαρίου στο βιβλίο του για την ιστορία της γράφει ότι πολλά ελληνικά αρχεία πουλήθηκαν στις αγορές της Οδησσού και του Κισινιόφ ως χαρτί περιτυλίγματος . Ο ίδιος άλλωστε εγνώριζε πολύ καλά την κατάσταση, αφού ζούσε στην μολδαβική πρωτεύουσα.

Πλούσιοι κατά κανόνα , οι Έλληνες του Κισινιόφ βοήθησαν παντοιοτρόπως το κίνημα του Υψηλάντη με γενναίες προσφορές , το αυτό βεβαίως ισχύει και για τους Έλληνες του Ισμαϊλίου , του Άκκερμαν , του Hottin κλπ. Στην Βεσσαραβία και ειδικώς στο Κισινιόφ .Ο Υψηλάντης πριν κατέβει στη Μολδαβία και στο Ιάσι, συνάντησε πολλούς Φιλικούς , με τους οποίους συζήτησε τα επαναστατικά σχέδιά του . Τις παραμονές της ενάρξεως του κινήματός του ο Υψηλάντης συναντήθηκε με διακεκριμένους Έλληνες Φιλικούς στο Κίεβο , την Οδησσό και το Κισινίοφ όπου διέμενε ο Εμμανουήλ Ξάνθος , εκ των ιδρυτών της Φιλικής Εταιρείας . Αυτά το καλοκαίρι του 1820. Το διάστημα 1820 –Φεβρουάριος 1821 το εθνικό φρόνιμα των Ελλήνων που κατοικούσαν στη Βεσσαραβία ήταν πολύ υψηλό ανυπομονώντας για την έναρξη του αγώνα.

Ο Ρώσος ποιητής Puskin , εγκατεστημένος αυτή την εποχή στο Κισινιόφ γνωρίζεται με Έλληνες και τον Υψηλάντη και γράφει το ποίημά του «Πόλεμος» , που είναι ύμνος στην τιμή και την ελευθερία. Εκείνη την εποχή μάλιστα βρίσκονταν στο Κισινιόφ πολλοί Ρώσοι αξιωματικοί εμπνεόμενοι από φιλελεύθερο πνεύμα. Τα μέσα Φεβρουαρίου 1821 ο Υψηλάντης βρισκόταν στο Κισινιόφ , από όπου στις 22 του ίδιου μηνός περνά στη Μολδαβία αφού προηγουμένως πέρασε τον Προύθο κοντά στο Σκουλένι . Από το Κισινιόφ ως το Ιάσιο , Έλληνες , Μολδαβοί Ρουμάνοι κατά διαταγήν του Υψηλάντη είχον παραταχθεί σε ένοπλα τμήματα , ενώ στο Ιάσιο άλλα τμήματα είχαν παραταχθεί σε δρόμους και πλατείες .Προ παντός νέοι όλων των κοινωνικών τάξεων αλλά και βιοτέχνες , υπάλληλοι εμπορικών καταστημάτων, αγρότες ήσαν αυτοί που αποτελούσαν τον στρατό του Υψηλάντη . Οι περισσότεροί τους προέρχονταν από την Οδησσό, το Άκκερμαν , το Ρένι, το Κισινιόφ, το Δουμπασάρ, το Μπρόδ κτλ.

Ο Ρώσος στρατηγός Κισελιόφ , εντυπωσιασμένος από την πρωτοφανή κινητοποίηση των Ελλήνων και των Μολδαβών , γράφει για τον ενθουσιασμό τους και πόσον τους γοήτευε η ελπίδα της σωτηρίας και της ελευθερίας. Στο μεταξύ κι ενώ είχε κηρύξει την αρχή της επαναστάσεως στο ναό των Τριών Ιεραρχών του Ιασίου την 22 Φεβρουαρίου 1821, ο Υψηλάντης, ο αδελφός του Δημήτριος παρέμεινε στο Κισινιόφ από όπου με διαταγή του αρχηγού αδελφού του , ξεκίνησε στις αρχές Μαρτίου 1821 για την Πελοπόννησο. Σημειώνω εδώ ότι ο Δημήτριος Υψηλάντης υπήρξε εκ των πλέον γενναίων και αγνών αγωνιστών της ελληνικής επαναστάσεως. Και όταν περί τα τέλη Μαρτίου του 1821 σημειώνονται οι πρώτες αποτυχίες του κινήματος του Άλεξ. Υψηλάντη στη Μολδοβλαχία πολλοί Έλληνες από τον φόβο των τουρκικών αντιποίνων βρίσκουν καταφύγιο στο Κισινιόφ με φανερή την απογοήτευσή τους . Από τους πρώτους που κατέφυγαν στο Κισινιόφ ήταν ο ηγεμόνας της Μολδαβίας Μιχαήλ Σούτσος , που είχε προσχωρήσει στο κίνημα του Υψηλάντη . Την απογοήτευση των Ελλήνων της Βεσσαραβίας περιγράφει στο ημερολόγιό του ο Puskin που έκανε συντροφιά με Έλληνες πρόσφυγες στο Κισινιόφ που ήσαν αμίλητοι και ήταν αυτός που προσπαθούσε να τους ενθαρρύνει , ως το Φθινόπωρο του 1823 που παρέμεινε στην μολδαβική πρωτεύουσα.

Την περίθαλψη αυτών των εκατοντάδων Ελλήνων που μετά τις αποτυχίες του Υψηλάντη στη Βλαχία κατέφυγαν στη Βεσσαραβία είχε αναλάβει η επιτροπή που είχε ιδρύσει στο Κισινιόφ ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο συνεργάτης του Μαρίνος Στρατής. Για την περίθαλψή του φρόντιζε επίσης η Ελισάβετ, μητέρα των Υψηλάντηδων , ο ηγεμόνας της Μολδαβίας Μιχαήλ Σούτσος , ηγούμενοι των μετοχίων του Αγίου Όρους στην Μολδοβλαχία κ.α.

Οι ίδιοι και φυσικά η επιτροπή ανέλαβαν και τη φροντίδα να τους βοηθήσουν οικονομικά ώστε να κατέλθουν στην επαναστατημένη Ελλάδα. Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των Ελλήνων προσφύγων στο Κισινιόφ τον Ιούνιο του 1821 ήσαν περί τις 3000, εκτός εκείνων που έφθαναν καθημερινά από την Τρανσυλβανία και άλλα μέρη. Ανάμεσα σε αυτούς του Έλληνες δηλαδή της Μολδοβλαχίας , διέκρινε κανείς εκείνο το καλοκαίρι του 1821 και πολλούς πλούσιους Φαναριώτες και εν γένει Κωνσταντινουπολίτες , που γλύτωσαν από τη γενική σφαγή που διέταξε ο σουλτάνος μετά την έκρηξη της Ελληνικής Επαναστάσεως στην Πελοπόννησο τον Μάρτιο του 1821. Μια ωραία περιγραφή των δυστυχισμένων αυτών πλασμάτων που κυκλοφορούσαν πικραμένοι και απογοητευμένοι στους δρόμους του Κισινιόφ και της Οδησσού δίνει πάλι στο ημερολόγιό του ο Puskin , ο Έλληνας ιστορικός Σακελλαρίου , αυτόπτης μάρτυς των γεγονότων και εγκατεστημένος όπως είδαμε στο Κισινιόφ , έγραφε για αυτή την τραγωδία των Ελλήνων φυγάδων « που από το Κισινιόφ κατεβαίνουν προς την Οδυσσό γυμνοί, ξυπόλητοι, ταλαιπωρημένοι, άρρωστοι, πεινασμένοι σαν να βγήκαν από τον Άδη». Και όταν την 1η Ιουλίου 1821 έγινε στην Οδυσσό η κηδεία του Πατριάρχη μάρτυρος Γρηγορίου του Έ́́ ́́, που το λείψανό του πεταμένο στον Βόσπορο μάζεψαν Έλληνες ναυτικοί και το έφεραν στην Οδυσσό , στην συγκινητική τελετή παρέστη όλος ο ανώτερος κλήρος του Κισινιόφ.

Αλλά και ως το τέλος της Ελληνικής Επαναστάσεως οι Έλληνες της Βεσσαραβίας και του Κισινιόφ , μαζί με τον εντόπιο πληθυσμό παρακολουθούσαν με αγωνία όλα τα διαδραματισθέντα στην επαναστατημένη Ελλάδα. Χαρακτηριστική είναι επί του προκειμένου η περίπτωση Ρώσων αξιωματικών που είχαν κέντρο το Κισινιόφ .Ήσαν οι λεγόμενοι ελευθερόφρονες δεκεμβριστές του στρατηγού Κωνστ. Ορλώφ. Έτσι τα σπίτια των προοδευτικών Ρώσων αξιωματικών και των Ελλήνων της Μολδαβίκής πρωτεύουσας κύριο θέμα των συζητήσεών τους ήταν η πορεία της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Κυρίες και Κύριοι

Αυτή σε γενικές γραμμές ήταν η παρουσία και οι περιπέτειες των Ελλήνων του Κισινιόφ την τραγική για την Ελλάδα περίοδο πριν και κατά την ελληνική επανάσταση του 1821. Εμείς ως Έλληνες ευχαριστούμε το Κισινιόφ και τους κατοίκους του της περιόδου αυτής , αλλά και της προηγούμενης , προ του 1821 δηλ. για την αγάπη που έδειξαν στους Έλληνες πατριώτες.



01-9999ff

footer1